به باور شیعه نصب امام بر عهدۀ خداست و او نیز امیرالمؤمنین علیهالسلام را به امامت و خلافت بلافصل برگزید و پیامبرش را موظف به اعلام و ابلاغ آن کرد. در مقابل، اهلتسنن مدعیاند نه خدا و نه پیامبر، کسی را بهعنوان امام انتخاب نکردند و این امر به مسلمانان واگذار شد. این نوشتار با فرض اینکه خدا فردی را برای امامت انتخاب نکرده، به این پرسش پاسخ میدهد: «آیا مسلمانان در انتخاب امام آزاد بودند یا اینکه ملزم به انتخاب فردی با اوصاف خاص بودهاند؟» طبق بررسی پژوهش حاضر حتی بدون معرفی مصداق امام از سوی پیامبر، حجت بر آحاد مسلمانان تمام بوده؛ ازاینرو، همۀ آن مواردی که پیامبر اقدام به معرفی امیرالمؤمنین علیهالسلام بهعنوان جانشین بلافصل و امام امت کردهاند، ارشادی بوده است.
