پس از مکتب شیخ مفید، سیدمرتضی دومین مکتب کلامی برجسته در امامیه را پایهگذاری کرد. مکتب کلامی سیدمرتضی، بهتدریج جای خود را به مکتب کلامی سدید الدین حمصی داد.برخی از محققان با توجّه به اختلافنظرهای حمصی در برخی مسائل با مکتب کلامی شریف مرتضی ابراز داشتهاند که حمصی با پذیرش تعالیم مکتب ابوالحسین بصری از دیدگاههای کلامی شریف مرتَضی و پیروانش دوری گزیده است. این نظریه از گذشته تا زمان حاضر موافقان و مخالفانی داشته است.برخی نویسندگان تلاش کردهاند تا اثبات کنند کلام شیعه مستقل نبوده و تابع کلام معتزلی است به این دلیل که بهموازات تطور کلام معتزله، کلام امامیه نیز دچار تطور شده است.در پژوهش حاضر سعی بر آن شد با رویکرد توصیفی-تحلیلی، نخست توصیف دقیق و مستندی از مهمترین آرای هر دو متکلم ارائه شود و در مقام تحلیل میزان تأثیرپذیری حمصی از خط کلامی سیدمرتضی مورد ارزیابی قرار گیرد.
