برمبنای حاکمیت الهی، نظام هستی ازنظر ساختاری دارای سلسله مراتبی ‏است که هریک از موجودات در مرتبه خاصی از آن قرار دارند. انسان در مرتبه‌ای ‏بالاتر از دیگر موجودات، توانی برای تعقل دارد که سرنوشت او را در همه مراحل ‏حیات بر عهده می‌گیرد. از سویی عقل انسان وجود حکومت و انتظام بخشیدن به ‏امور دنیوی را برای جامعه بشری لازم می‌داند و از سوی دیگر فطرت خداجویانه ‏او را به‌سوی انتخاب حاکمی سوق می‌دهد که جامعه را به‌سوی خیر و سعادت ‏رهنمون می‌کند. به نظر می‌رسد انسان فطرت خداجو دارد و با اعتقاد به توحید راه ‏وحی را برمی‌گزیند و حاکمیت خود را از طریق پذیرش حاکمیت خداوند اعمال ‏می‌کند که با چنین پذیرشی، حاکمیت خداوند بر روی زمین تحقق می‌یابد. ‏حاکمیت نبوی و حاکمیت علوی را می‌توان دو نمونه از حاکمیت الهی دانست؛ ‏بنابراین هدف از حکومت در اسلام، نه تمایلات شخصی فرد یا افراد است و نه ‏خواسته و تمایلات نابجای مردم؛ بلکه هدف، حفظ و تأمین مصالح و نیازهای ‏واقعی جامعه است. چنین هدفی بر اساس قوانین و ضوابط اسلامی به اجرای ‏عدالت و تربیت انسان در مسیر خدا منتهی می‌شود. البته در چنین حکومتی، مقام و ‏حکومت وسیله است نه هدف. درواقع حکومت اسلامی بر عقاید اسلام متکی بوده ‏که نظام ویژه‌ای دارد و درصدد اجرای قوانین و فرامین الهی است.‏