حقیقت شکر و مفهوم قرآنی آن ناظر به یک فعل جوارحی است اما فراتر از آن مرتبط با یک امر درونی و عمل است که در این نوشتار با روش تحقیق کتابخانهای و با شیوه تحلیل معنی و آمیزهای از لغتشناسی سنتی و معنیشناسی جدید به |آن پرداختهشده است. برای اصطلاح قرآنی شکر در کتب لغت و آثار علمای اخلاق و عرفان و نیز در تفاسیر گوناگون معنا و تعاریفی ذکرشده است که در این مقاله با ذکر این معانی و تحلیل آنها معنی اصلی شکر و حقیقت شکر با استناد به آیات قرآن و کاربردهای قرآنی این کلمه تبیین شده است، عالمان مذکور شکر را شامل سه مرتبه شکر زبانی، عملی و قلبی میدانند اما این تحقیق نشان میدهد که قرآن کریم حقیقت شکر را یک امر قلبی میداند که همان معرفت منعم و توجه به مبدأ نعمت و تذکر نسبت به صفات کمال او است که در نعمت تجلییافته است، این معنی اصلی مستلزم شکر زبانی و عملی نیز خواهد بود.
