یکی از مباحث بسیار مهم در قرآن کریم و روایات هدایت الهی است، مقاله حاضر با رجوع به منابع به روش توصیفی تحلیلی به عوامل و موانع هدایت الهی (ضلالت) از منظر قرآن کریم و روایات پرداخته است. با توجه به اینکه هدف از خلقت انسان رسیدن به سعادت و رسیدن به سعادت درگرو هدایت است، ضرورت این بحث روشن میشود. یافته نوشتار حاضر آن است که از دیدگاه قرآن عوامل هدایت، خداوند، انبیا، کتابهای آسمانی، ایمان معرفیشده است. اموری نیز زمینههای هدایت را در انسان تقویت مینماید، از آن جمله میتوان به تقوا، پذیرای حق و حقیقت بودن، جهاد درراه خدا و هجرت فی سبیل الله... اشاره کرد. از عوامل ضلالت و گمراهی در قرآن میتوان از شیطان، ازاغه قلب، هواپرستی و محیط یادکرد که این عوامل وابسته به شرایط و زمینههایی ازجمله عدم تفکر، کفر به خدا و بیاعتقادی بهروز قیامت و غفلت، شبههافکنی و... است.
