حکمت کریمان

حکمت کریمان

بررسی تطبیقی براهین اثبات وجود خدا در قرآن کریم و کتاب تجرید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (Original Research Article)

نویسنده
مجتمع آموزش عالی حوزوی حضرت قاسم بن الحسن ‏(ع)
چکیده
براهین اثبات خدا، استدلال‌هایی برای اثبات وجود خدا با روش‌های عقلی هستند و اعتقاد به وجود ‏خدا مهم‌ترین عقیده دینی نزد پیروان ادیان الهی به شمار می‌آید. به همین دلیل در دوره‌های مختلف، ‏اندیشمندان در تلاش بوده‌اند تا صورت‌بندی قابل قبولی برای استدلال‌های اثبات خدا ارائه کنند. مقاله ‏حاضر به بررسی تطبیقی اثبات وجود خداوند به‌عنوان یک موضوع قابل استدلال در منابع قرآن کریم و ‏کتاب تجرید پرداخته که دراین‌باره در قرآن کریم بین مفسرین اختلاف‌نظر وجود دارد که به بررسی دیدگاه ‏سه گروه از مفسران پرداخته‌شده است: 1- مفسرانی که بر این باورند که برخی آیات بر اثبات وجود خدا ‏دلالت می‌کند 2- مفسرانی که معتقد هستند در قرآن براهین اثبات وجود خدا وجود ندارد 3- مفسرانی که ‏به جمع دو نظر عدم استدلال و استدلال بر اثبات وجود خدا در قرآن معتقد هستند و در ادامه به بیان ‏براهین امکان و وجوب، صدیقین، حدوث، فطرت، نظم و هدایت پرداخته‌شده است. در بخش دوم مقاله ‏به بررسی برهان اثبات وجود خداوند در کتاب تجرید طبق نظر خواجه‌نصیرالدین طوسی پرداخته‌شده که ‏تمام بحث را بر محور واجب و ممکن برده و برهانی که اقامه می‌کند برهان امکان و وجوب می‌باشد. نتیجه ‏آنکه به براهین مختلفی در قرآن برای اثبات خداوند اشاره‌شده اما تنها نقطه اشتراک این براهین با نظر ‏خواجه در تجرید، برهان امکان و وجوب است، البته به دلیل مشابهت بالای این برهان با برهان صدیقین، ‏توجه به آن به‌عنوان یکی دیگر از نقاط مشترک خالی از لطف نخواهد بود. برای تهیه این مقاله از روش ‏جمع‌آوری کتابخانه‌ای و روش تحقیق توصیفی و تحلیلی استفاده‌شده است.‏
کلیدواژه‌ها