مسئله منجی و پایان تاریخ از مباحثی است که این سوال را فراروی بشریت قرار داده و میپرسد پایان تاریخ چگونه اتفاق میافتد و به چه چیزی است؟ هدف این نوشتار مقایسهای بین دو نگاه مؤمنانه و ملحدانه در مورد پایان تاریخ است. دیدگاه موحدان که بر پایه پیروزی حق بر باطل و ایمان بر کفر استوار است، پایان تاریخ را بر اساس وجود منجی سامان میدهد و زمین را ارث صالحان معرفی میکند. این نگاه منطبق بر یک ایده فطری و آرمانگرایانه است. در مقابل این دیدگاه، روی آورد مادیگرایانه است که اعتقادی به قداست پایان تاریخ و ظهور منجی و مصلح ندارد و نظام لیبرال دموکراسی را جایگزین آن قرار میدهد. این نگاه دنیاگرایانه، اجازه تفکر و اندیشیدن در ماوراء هستی را از بشریت سلب کرده و او را با زندگی دنیا سرگرم نموده است و دنیا و فرهنگِ غرب را الگوی برتر رفتاری و حکمرانی برای انسانها معرفی میکند. نوشتار حاضر با روش تحلیلی، توصیفی و بامطالعه کتابخانهای به دنبال آشکارسازی ریشهای این دو دیدگاه، امتیازات نظریه پایان تاریخ مبتنی بر وجود منجی را تبیین نموده و دیدگاه مادی گرایانه نسبت به پایان تاریخ را نقد کرده است.
