حکمت کریمان

حکمت کریمان

ساختار روان‌شناختی توحید در منابع اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (Original Research Article)

نویسنده
استادیار گروه معارف دانشگاه پیام نور
چکیده
با توجه به اهمیت موضوع توحید و شناخت ساختار روان‌شناختی آن با رویکرد اسلامی، این مقاله تلاش دارد به تبیین عناصر اصلی ساختار روان‌شناختی توحید در منابع اسلامی بپردازد. هدف این تحقیق، کشف مبانی و مفاهیم ارتباطی ساختار روحی انسان با حقیقت توحیدی در نظام آفرینش الهی است. روش پژوهش، روش اسنادی، به‌صورت کیفی است که با شیوه‌های توصیفی و تحلیلی به بررسی منابع اسلامی، با رویکرد روان‌شناختی پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که این ساختار روان‌شناختی از دو منظر تکوینی و تکلیفی موردمطالعه قرار می‌گیرد. بر اساس خلقت تکوینی، ساختار روحی انسان، تجلّی صفات و اسماء الهی است که برمبنای نظام توحیدی تنظیم‌شده است. برمبنای آفرینش تکلیفی، این ساختار سرشتی باید به تکامل برسد. جوانح توحیدی، به عناصر اصلی تشکیل‌دهنده روح انسان اشاره دارد که همگی آن‌ها باهم مرتبط بوده و در خدمت و اختیار منِ انسان قرار دارد. جنود توحیدی که در برخی روایات به‌عنوان جنود عقل و جهل یادشده است؛ مفهوم دیگری از ساختار توحیدی انسان است که در اختیار عقل بوده و برمبنای نظام توحیدی با مدیریت عقل عمل می‌کند.
کلیدواژه‌ها