حکمت کریمان

حکمت کریمان

بررسی کاربست‌های الهیاتی نظریه فقر وجودی ملاصدرا

نوع مقاله : مقاله مروری (Review Article)

نویسنده
دانشگاه علوم پزشکی تهران
چکیده
یکی از نظریاتی که تاکنون در فلسفه و در حوزه مباحث هستی شناختی عرضه‌شده معلول وجود رابط است و حیثیتی جز حیثیت ربط به‌علت ندارد. مطابق این دیدگاه که از ابتکارات ملاصدرا است معلول بودن یعنی انتساب، اضافه و ربط به‌علت. صدرالدین شیرازی نحوه وجود را «وجود رابط» یا «اضافه اشراقیه» یا «وجود فقری» نامید و با اثبات وحدت شخصیه وجود بر اساس آن و ارجاع علیت به تجلی، پلی از حکمت به عرفان زد. از آن‌جاکه این دیدگاه مبتنی بر مبانی دقیق فلسفی و عاری از آفت اصالت ماهیت است و نسبت به نظریات پیشین چون امکان ماهوی، در اثبات واجب نیازمند به ابطال دور و تسلسل نبوده در تبیین بحث‌های الاهیاتی بسیار راهگشا است. از مهم‌ترین دستاوردهای الهیاتی این نظریه اثبات وجود خداوند، توحید ذاتی، توحید افعالی و تفسیر امر بین الامرین بر اساس این نظریه است به‌گونه‌ای که می‌تواند در تبیین و اثبات این مباحث مسیر محکم و ساده‌تری را فراروی متکلمین قرار دهد. این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی در پیِ اثبات و تبیین نقش این نظریه در مهم‌ترین مباحث خداشناسی نگاشته شده‌است.
کلیدواژه‌ها