حکمت کریمان

حکمت کریمان

معرفی و بررسی قدیمی‌ترین نسخه خطی کتاب موسوم به امامت یا کاشف الحق

نوع مقاله : مقاله مروری (Review Article)

نویسنده
کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث از دانشگاه قرآن و حدیث قم، ایران
چکیده
اثری فارسی دربارۀ «اثبات امامت، فضائل ائمه (ع) و مطاعن خلفا» در قرن یازدهم تألیف شده که نام مؤلف و عنوان اثر در آن ذکر نشده و اکنون با عنوان «کاشف الحق‌» یا «امامت» مشهور است. همین وضعیت عدم درج نام مؤلف و عنوان کتاب، باعث اختلافات دامنه‌داری پیرامون انتساب این اثر به افراد مختلف گشته و نیز جنجال‌ها و مناقشاتی در پیرامون خود به وجود آورده است. اکنون با توجه به وجود مجادلات پیرامون اصالت کتاب و سرقتی‌بودن یا نبودن این اثر، لازم است ابعاد مختلف کتاب‌شناسی آن تبیین گردد. بنابراین پرداختن به معرفی و بررسی قدیمی‌ترین نسخۀ کتاب، بسیار ضروری است تا دانسته شود که این نسخه چه ویژگی‌هایی فهرستی و تاریخی دارد و چه اطلاعات جنبی را در اختیار ما قرار می‌دهد. تحقیق حاضر بهروش توصیفی-تحلیلی و کمک‌گرفتن از راهبرد استقرایی، گونه‌های مختلف نسخه‌های خطی این اثر را مورد نظر و بررسی و ضمن آن به‌صورت اختصاصی، نسخه خطی قدیمی آن را مورد مطالعه و تجزیه‌وتحلیل کرده است. در حال حاضر و با اطلاعات کنونی به‌دست‌آمده از فهارس گوناگون، نسخۀ خطی کتابخانۀ مدرسۀ حجتیه با عنوان نونویس «کشف الحق» با کد 542 و تاریخ ۱۰۶۵ ق، قدیمی‌ترین نسخۀ تاریخ‌دار این اثر است که محمد بن یوسف بن محمود بن حاجی حیدر و در مشهد الرضا (ع) استنساخ کردهاست. همچنین، به نظر می‌رسد که کتاب موسوم به کاشف الحق، با انتقال نسخ خطی کتابخانۀ شیخ‌محمد خاتون از حیدرآباد هند به مشهد، در دسترس و استنساخ ایرانیان قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها