حکمت کریمان

حکمت کریمان

تحلیل مفهومی صدق در اندیشه کلامی متکلمان متقدم امامیه

نوع مقاله : مقاله مروری (Review Article)

نویسنده
شهرری دولت آباد فلکه اول خیابان دهخدا کوچه هشتم سیفی پلاک ۶۸
چکیده
مفهوم «صدق» از مباحث بنیادین کلام امامیه است که در پیوند با مفاهیمی چون عصمت، تقیه، وحی و حجیت نقل، جایگاهی محوری دارد. این پژوهش با هدف تحلیل ساختار مفهومی صدق در آثار متکلمان متقدم امامیه، همچون شیخ صدوق، شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی با روش توصیفیتحلیلی و رویکرد درون‌متنی انجام شد. بررسی‌ها نشان داد که صدق در این سنت، از سطح فضیلتی اخلاقی فراتر رفته و به بنیانی معرفتی، الهیاتی و روش‌شناختی بدل شده است که انسجام نظام اعتقادی را تضمین می‌کند. متکلمان امامی، صدق را نه‌فقط معیار اخلاق فردی، بلکه شرط اعتماد به معصوم، پذیرش روایت و مشروعیت وحی دانسته‌اند. این مفهوم درباره عصمت، ضامن حجیت گفتار معصوم است؛ در تقیه، با نیت صادقانه سازگار می‌ماند؛ در نقل، معیار وثاقت راوی و محتوا است؛ و در نبوت، رکن اعتماد به پیام‌آور الهی محسوب می‌شود. نتیجه پژوهش، بازسازی شبکه‌ای از روابط صدق با مفاهیم کلیدی کلام امامیه است که می‌تواند به بازخوانی عقلانی این سنت کمک کند.
 
کلیدواژه‌ها