دانشآموخته سطح 4 حوزه علمیه در رشته قرآن و علوم انسانی گرایش قرآن و مدیریت مرکز تخصصی امام علی بن ابیطالب (ع).
چکیده
پژوهش حاضر به بازخوانی کلامی فریضۀ امر به معروف و نهیازمنکر میپردازد و میکوشد مبانی اعتقادی دخیل در وجوب، گستره و غایت آن را بهصورت نظاممند تبیین کند. مسئله اصلی، گذار از نگاه فقهی و اخلاقی رایج به لایههای اعتقادی این آموزه و پاسخ به چرایی عقلی آن است. با اتخاذ روش اجتهاد کلامی و تحلیل استدلالی متون مرجع عدلیه و اشاعره، چهار مبنای بنیادین عدل الهی، قاعدۀ لطف، اختیار انسان و غایتمندی آفرینش بهمثابه منظومهای منسجم در توجیه فریضه شناسایی میشوند. یافتهها نشان میدهد که در کلام امامیه، این منظومه با پیوندخوردن به نظریۀ امامت، به چارچوبی کاملتر برای تحدید مراتب و شرایط اجرایی فریضه بدل میشود. در مقابل، رویکرد اشاعره بهدلیل انکار مبانی عقلانی، از تبیین منسجم بازمیماند و به تعبد محض فروکاسته میشود. نتیجۀ نهایی آن است که فهم عمیق این فریضه و دفاع روزآمد از آن در برابر شبهات معاصر، مستلزم بازگشت به همین شبکه درهمتنیدۀ مبانی کلامی است.
